ส่งฟรี! ที่เซเว่นอีเลฟเว่นทุกสาขา
ค้นหาสาขา
เคยไหม? นอนหลับพักผ่อนอยู่ดี ๆ ก็ต้องสะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกเพราะรู้สึกเหมือน “หายใจไม่ออก” แน่นหน้าอก หรือจมูกตันจนต้องอ้าปากหายใจแทน ซึ่งความทรมานนี้ไม่เพียงแต่ทำลายคุณภาพการนอนหลับ แต่ยังส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว โดยเฉพาะในช่วงหน้าหนาวหรือช่วงที่อากาศแห้งจัด
แล้วอาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืนแบบนี้ จะมีวิธีแก้ไหม หรือ เป็นสัญญาณเตือนของโรคภัยอะไรบางอย่างอยู่รึเปล่า บทความนี้ ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส จะพาทุกคนไปเจาะลึกถึงต้นตอของปัญหาของอาการ หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน พร้อมวิธีแก้ แบบฉบับทำได้จริงที่บ้าน เพื่อคืนลมหายใจที่โล่งสบายและนอนหลับได้อย่างเต็มอิ่ม มาฝากกัน
อาการหายใจไม่ออก ตอนกลางคืน คืออะไร?
อาการหายใจไม่ออกเวลากลางคืน คือ สภาวะที่ระบบทางเดินหายใจทำงานติดขัดในช่วงเวลานอน ส่งผลให้รู้สึกแน่นหน้าอก หายใจเข้าได้ไม่สุด หรือต้องเปลี่ยนมาหายใจทางปากแทน ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพที่ซ่อนอยู่
โดยลักษณะอาการนดังกล่าว มักจะมีตั้งแต่ระดับเบาไปจนถึงรุนแรง ไม่ว่าจะเป็น
- คอแห้ง เจ็บคอ ผลพวงจากการหายใจทางปากตลอดคืน ทำให้ตื่นมาพร้อมอาการเจ็บคอและปากแห้งผาก
- คัดจมูกแน่น รู้สึกเหมือนมีอะไรมาอุดตันในรูจมูก หายใจเข้า-ออกลำบาก จนต้องเปลี่ยนมาหายใจทางปาก
- หายใจไม่สุด รู้สึกว่าสูดอากาศเข้าไปได้ไม่เต็มปอด ต้องพยายามสูดหายใจแรง ๆ
- ตื่นตระหนกกลางดึก สะดุ้งตื่นขึ้นมาพร้อมความรู้สึกเหมือนจมน้ำ หรือขาดอากาศหายใจชั่วขณะ
ซึ่งโดยธรรมชาติแล้ว เมื่อเรานอนหงาย หรือล้มตัวลงนอน แรงโน้มถ่วงของโลกจะทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงส่วนศีรษะและลำคอมากขึ้น ที่ทำให้จมูกบวมขึ้น จนหายใจไม่สะดวกเล็กน้อย
แต่ในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น คนที่มีภูมิแพ้เดิม โพรงจมูกแคบ เนื้อเยื่อคอหนา หรือมีภาวะอ้วน ฯลฯ การบวมนี้ก็อาจจะทำให้เกิดการปิดกั้นทางเดินหายใจได้ ซึ่งถือเป็นความทรมานที่ผู้ป่วยจะต้องเร่งหาการดูแลอาการ หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน วิธีแก้ ให้เร็วที่สุด
สาเหตุอาการหายใจไม่ออก ตอนกลางคืน เกิดจากอะไรบ้าง มีวิธีแก้ไหม?
การจะหาวิธีแก้อาการหายใจไม่ออกให้ตรงจุด ผู้ป่วยต้องเริ่มจากการเช็กลิสต์ เพื่อหาสาเหตุที่พบบ่อยได้บ่อยที่สุดเหล่านี้ เช่น
1. สภาพอากาศและความชื้น (Cold & Dry Air)
ศัตรูตัวฉกาจในช่วงหน้าหนาว หรือ การนอนในห้องแอร์ที่มีสภาพอากาศเย็นจัด จนทำให้เกิดอากาศแห้ง และมีการดึงความชุ่มชื้นออกจากเยื่อบุโพรงจมูก
ซึ่งนั่นทำให้ร่างกายมีการตอบสนองด้วยการผลิตน้ำมูกออกมามากขึ้น และ ทำให้เส้นเลือดฝอยในจมูกขยายตัว (บวม) และทำให้เกิด “รูจมูกตีบตัน”
วิธีแก้เบื้องต้น ควบคุมอุณหภูมิห้องไม่ให้เย็นจัด และเพิ่มความชื้นในอากาศให้เหมาะสม
2. โรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ (Allergic Rhinitis)
ศัตรูที่มองไม่เห็นอย่าง “ไรฝุ่น” บนที่นอน หมอน และผ้าห่ม มักออกฤทธิ์ได้ดีที่สุดตอนเรานอนหลับ เพราะเมื่อเรามีการเอาหน้ามุดลงไปบริเวณหมอน แน่นอนเลยว่าร่างกายของเราก็จะมีการสูดดมสารก่อภูมิแพ้เข้าไปเต็ม ๆ ซึ่งทำให้เกิดการกระตุ้นอักเสบ บวม และมีน้ำมูกไหลย้อนลงคอ
วิธีแก้เบื้องต้น หมั่นซักเครื่องนอนด้วยน้ำร้อนทุกสัปดาห์ และใช้ยาแก้แพ้ตามคำแนะนำแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
3. ภาวะนอนกรน และ ทางเดินหายใจอุดกั้น
เกิดจากกล้ามเนื้อในลำคอหย่อนตัวลงขณะหลับ ทำให้ลิ้นและเนื้อเยื่ออ่อนอาจตกลงไปปิดกั้นทางเดินหายใจ จนเกิดเสียงกรน หรือหายใจมีเสียงหวีดตอนกลางคืน ซึ่งในบางจังหวะอาจปิดกั้นจนหายใจไม่ออก และอาจทำให้เกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA) ได้
วิธีแก้เบื้องต้น ปรับท่านอนตะแคง และลดน้ำหนัก
4. ภาวะปากแห้ง (Dry Mouth / Xerostomia)
ภาวะปากแห้งมักมาคู่กับอาการคัดจมูก เพราะเมื่อเราหายใจทางจมูกไม่ได้ ก็จำเป็นต้องอ้าปากหายใจแทน ทำให้น้ำลายแห้งผากและคอระคายเคือง ซึ่งเป็นตัวการซ้ำเติมให้รู้สึกหายใจลำบากมากขึ้น
วิธีแก้เบื้องต้น จิบน้ำก่อนนอนเล็กน้อย และรักษาอาการคัดจมูกให้หาย
5. กรดไหลย้อน (GERD)
หลายคนอาจคาดไม่ถึงว่า กรดที่ไหลย้อนจากกระเพาะอาหาร สามารถขึ้นมาระคายเคืองหลอดลมและกล่องเสียงจนบวมเป่งได้ โดยเฉพาะใน ท่านอนราบ ที่เปิดโอกาสให้กรดไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย จนกลายเป็นตัวการสำคัญที่มารบกวนลมหายใจขณะนอนหลับนั่นเอง
วิธีแก้เบื้องต้น ไม่กินอาหารก่อนนอน 3-4 ชั่วโมง และหนุนหัวเตียงให้สูงขึ้น
หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน ใช้วิธีแก้แล้วไม่หาย แบบไหนควรพบแพทย์?
แม้ว่า หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน วิธีแก้ส่วนใหญ่จะสามารถรักษา และหายได้เอง แต่ก็ยังมีบางอาการที่เป็นสัญญาณอันตราย (Red Flags) และควรรีบไปพบแพทย์ทันที เช่น
- ตื่นมาหอบเหนื่อยอย่างรุนแรง รู้สึกเหมือนขาดอากาศจนต้องลุกขึ้นมานั่งหอบ และอาการไม่ดีขึ้นหลังจากนั่งพัก ซึ่งนี่อาจเป็นสัญญาณของโรคหัวใจล้มเหลว หรือ น้ำท่วมปอด
- มีเสียงหายใจวี๊ด (Wheezing) บ่งบอกถึงอาการหอบหืดกำเริบ หรือหลอดลมตีบตัน
- เจ็บแน่นหน้าอก ร้าวไปที่แขน กราม หรือหลัง ควรพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัย
- ริมฝีปากหรือเล็บมือเขียวคล้ำ แสดงถึงภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำวิกฤต
- อาการเป็นเรื้อรัง หากเป็นทุกคืนติดต่อกันนานเกิน 2 สัปดาห์ และรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หรือง่วงนอนผิดปกติในตอนกลางวัน ควรไปโรงพยาบาลเพื่อหาสาเหตุ
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ และ หายใจไม่ออกตอนกลางคืน มีวิธีแก้เหมือนกันไหม?
คำตอบคือ “มีส่วนคล้าย แต่ไม่เหมือนกันทั้งหมด” เนื่องจาก
- อาการหายใจไม่ออกทั่วไป (คัดจมูก/ภูมิแพ้) มักเกิดจากการบวมของเนื้อเยื่อในจมูก ซึ่งวิธีแก้จะเน้นไปที่การลดบวม ล้างจมูก และปรับสภาพแวดล้อม
- ในขณะที่ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea – OSA) จะเกิดจากโครงสร้างทางเดินหายใจ “ยุบตัว” จนมีการปิดกั้นลมหายใจ ซึ่งอาการเด่นของภาวะนี้คือ นอนกรนเสียงดังแล้วหยุดหายใจเป็นพัก ๆ จนตื่นสะดุ้ง
วิธีแก้ที่แตกต่าง: โดยสำหรับผู้ที่มีภาวะ OSA การใช้ยาพ่นจมูกหรือล้างจมูกอาจช่วยได้เพียงเล็กน้อย แต่วิธีรักษาหลักที่ได้ผลคือ
- การลดน้ำหนัก เพื่อลดไขมันรอบลำคอ
- การใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP) เพื่อขยาย หรือเปิดทางเดินหายใจ ในการรักษาโรคนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA)
- การใช้อุปกรณ์ทันตกรรม (Oral Appliance) เพื่อดึงกรามล่างมาด้านหน้า
ดังนั้น หากสงสัยว่าตนเองมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรทำ Sleep Test เพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ ไม่ควรพึ่งพาเพียงวิธีแก้เบื้องต้นเท่านั้น
วิธีแก้อาการ หายใจไม่ออก ตอนนอน ควรทำยังไง?
สำหรับผู้ที่กำลังเผชิญกับอาการ หายใจไม่ออกตอนกลางคืน และตรวจสอบแล้วว่าอาการไม่ได้รุนแรงถึงขั้นวิกฤต ผู้ป่วยสามารถลองใช้ วิธีแก้ เหล่านี้เพื่อบรรเทาอาการให้ดีขึ้น เช่น
1. การเพิ่มความชื้นในห้องนอน (Combat Dry Air)
ความชื้นที่เหมาะสมในห้องนอนควรอยู่ที่ประมาณ 40-60% หากอากาศแห้งกว่านี้ เยื่อบุจมูกจะทำงานหนัก
- วิธีทำ: ใช้เครื่องทำความชื้น (Humidifier) เปิดในห้องนอนตลอดคืน หากไม่มี สามารถวางกะละมังใส่น้ำไว้ในห้อง หรือตากผ้าเปียกไว้ใกล้เตียง เพื่อให้น้ำระเหยเพิ่มความชื้นในอากาศ วิธีนี้ช่วยลดอาการจมูกแห้งและเจ็บคอตอนตื่นได้ดีมาก
2. การล้างจมูกเมื่อมีอาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืน วิธีแก้ (Nasal Irrigation)
นี่คือวิธีที่แพทย์หูคอจมูกแนะนำเป็นอันดับต้น ๆ เนื่องจากการล้างจมูกด้วยน้ำเกลือจะช่วยชะล้างน้ำมูกที่เหนียวข้น รวมถึงสารก่อภูมิแพ้อากาศ และเชื้อโรคออกจากโพรงจมูก
- วิธีทำ: ใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อ (หาซื้อได้ตามร้านขายยา) ฉีดล้างเข้าจมูกข้างหนึ่งให้น้ำไหลออกอีกข้างหนึ่ง ควรทำก่อนนอนประมาณ 30 นาที จะช่วยให้โล่งจมูก หลับสบายขึ้น
3. การปรับท่านอน(Sleep Positioning)
ท่านอนราบ (Supine) ถือเป็นท่านอนตอนกลางคืน ที่ทำให้หายใจไม่ค่อยออกได้ง่ายที่สุด โดยเฉพาะคนที่มีปัญหาคัดจมูกหรือนอนกรน เนื่องจากลิ้นจะตกไปอุดกั้นทางเดินหายใจ และทำให้เกิดเลือดคั่งบริเวณโพรงจมูกได้ง่าย
- วิธีทำ:
-
- หนุนศีรษะสูง: โดยใช้หมอนหนุนหัวให้สูงขึ้นประมาณ 6-10 นิ้ว เพื่อลดแรงดันเลือดที่โพรงจมูกและช่วยให้เสมหะไหลลงคอได้สะดวกขึ้น (ระวังอย่าให้สูงจนปวดคอ)
- นอนตะแคง: เป็นท่าที่ดีที่สุดในการเปิดทางเดินหายใจ ช่วยลดการกรนและลดการอุดกั้นของทางเดินหายใจ
4. การใช้ยาตามอาการ(Medication)
การใช้ยาควรเป็นตัวช่วยเสริมเมื่อวิธีธรรมชาติเอาไม่อยู่ เช่น
- ยาพ่นจมูกลดบวม (Decongestant Spray) ช่วยให้จมูกโล่งเร็วมาก แต่ ข้อควรระวัง คือ ห้ามใช้ติดต่อกันเกิน 3-5 วัน เพราะจะทำให้เกิดอาการ “Yo-yo effect” หรือ จมูกกลับมาตันหนักกว่าเดิมเมื่อหยุดยา
- ยาแก้แพ้ (Antihistamine) เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเป็นหวัด หายใจไม่ออกตอนนอน ซึ่งจะช่วยลดน้ำมูกและอาการบวมจากภูมิแพ้ ควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกชนิดที่ไม่ง่วงซึม หรือชนิดที่ช่วยให้นอนหลับได้ตามความเหมาะสม
- แผ่นแปะจมูก (Nasal Strip) ช่วยถ่างปีกจมูกออกเล็กน้อย ทำให้รูจมูกกว้างขึ้น หายใจสะดวกขึ้น
5.การดูแลสภาพแวดล้อม(Bedroom Hygiene)
- กำจัดฝุ่น: ดูดฝุ่นในห้องนอนสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงพรมหรือตุ๊กตาขนฟูที่เป็นแหล่งสะสมไรฝุ่น
- ห้ามสัตว์เลี้ยงเข้าห้องนอน: ขนและรังแคสัตว์คือตัวกระตุ้นภูมิแพ้ชั้นดี
การใช้สิทธิบัตรทองสำหรับผู้มีอาการหายใจไม่ออก ตอนกลางคืน วิธีแก้
สำหรับผู้ที่มีอาการ หายใจไม่ออกตอนกลางคืน มีน้ำมูก คัดจมูก และต้องการปรึกษาเภสัชกรผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการรักษาและหา วิธีแก้ อย่างตรงจุด ก็สามารถใช้สิทธิบัตรทอง เพื่อรับบริการที่ร้านยาที่เข้าร่วม “โครงการร้านยาคุณภาพของฉัน ให้บริการดูแลอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย 32 อาการ” ได้ ซึ่งจะมีเภสัชกรคอยให้คำปรึกษา และจ่ายยาที่จำเป็นโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
โดยสำหรับผู้ที่ต้องการใช้สิทธิบัตรทองสำหรับรักษาอาการที่ร้านยา สามารถตรวจสอบรายชื่อร้านยาใกล้บ้านได้ผ่านแอปพลิเคชัน หรือเว็บไซต์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) [เช็กรายชื่อร้านยาได้ที่นี่] โดยร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้เข้าร่วมโครงการสิทธิบัตรทอง พร้อมให้บริการ Delivery จัดส่งยาและสินค้าสุขภาพถึงบ้าน ผ่านแอปพลิเคชัน ALL PharmaSee
ใช้บริการ Delivery คลิกเลย!
คำถามพบบ่อย เกี่ยวกับ หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน มีวิธีแก้
Q: เปิดพัดลมจ่อตัวตอนนอน ทำให้หายใจไม่ออกจริงไหม?
A: มีส่วนจริง เนื่องจากพัดลมที่เป่าเข้าหน้าโดยตรง จะทำให้มีอากาศแห้ง และฝุ่นพัดเข้าจมูกตลอดเวลา ซึ่งอาจทำให้ตา จมูก คอ เกิดการระคายเคืองและเพิ่มโอกาสคัดจมูกหรือเจ็บคอได้
ดังนั้น ควรเปิดพัดลมส่าย หรือให้ลมกระทบผนังแล้วสะท้อนมาหาตัวจะดีกว่า
Q: หายใจไม่ออก ตอนกลางคืน วิธีแก้ใช้ยาดมก่อนนอนช่วยได้ไหม?
A: ช่วยได้ชั่วคราว เนื่องจากยาดมที่มีส่วนผสมของเมนทอล หรือยูคาลิปตัส ช่วยให้รู้สึกเย็นและโล่งจมูกขึ้น แต่ไม่ได้ลดการบวมของเนื้อเยื่อจมูกจริง ๆ ดังนั้นสามารถใช้เพื่อความผ่อนคลายได้ แต่ไม่ใช่วิธีรักษาหลัก
Q: ทำไมตอนกลางวันหายใจปกติ แต่เป็นเฉพาะตอนกลางคืน?
A: เพราะขณะกำลังจะนอนกลับ ร่างกายต้องเจอกับ 3 ปัจจัยพร้อมกัน คือ
- ท่านอนราบ ที่ทำให้เลือดไหลมาเลี้ยงที่หัวและจมูกมากขึ้นจนเนื้อเยื่อบวม
- อากาศที่เย็นลง ในตอนกลางคืนทำให้จมูกแห้งและตันง่าย
- ฮอร์โมนในร่างกาย (คอร์ติซอล) ที่ปกติจะช่วยลดการอักเสบ แต่จะทำงานน้อยลงตอนเราหลับ จึงทำให้เกิดอาการภูมิแพ้ได้ง่ายตอนกลางคืนนั่นเอง
สรุป
อาการหายใจติดขัดในยามวิกาลไม่ใช่เรื่องเล็กที่ควรมองข้าม เพราะมันส่งผลโดยตรงต่อการพักผ่อนและสุขภาพโดยรวม ดังนั้น หากมีอาการหายใจไม่ออก ตอนกลางคืน อาจลองใช้วิธีแก้เบื้องต้นที่เหมาะสมกับตัวเอง
ไม่ว่าจะเป็น 1.การเพิ่มความชื้นในห้องนอน สำหรับช่วงหน้าหนาว 2. การล้างจมูก เพื่อขจัดภูมิแพ้ หรือ 3. การปรับท่านอนให้ถูกต้อง เป็นต้น สิ่งเหล่านี้ก็จะช่วยบรรเทาอาการ และทำให้คุณภาพการนอนหลับของคุณดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม หากลองปรับพฤติกรรมตามคำแนะนำข้างต้นแล้วอาการยังไม่ทุเลา หรือมีอาการร่วมที่น่ากังวล เช่น เจ็บหน้าอก หรือหยุดหายใจขณะหลับเรื้อรัง โดยเฉพาะในคนที่มีโรคหัวใจ และโรคปอด การไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดคือทางออกที่ดีที่สุด
ที่มา
นอนไม่หลับ เกิดจากอะไร? จาก โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์
Obstructive Sleep Apnoea Syndrome and Weight Loss จาก National Library of Medicine
Breathing difficulty – lying down จาก MedlinePlus
Paroxysmal Nocturnal Dyspnea จาก Healthline
Obstructive Sleep Apnea จาก Cleveland Clinic
Paroxysmal Nocturnal Dyspnea (PND) จาก Cleveland Clinic
อัปเดตและติดตามสาระสุขภาพดี ๆ จาก ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้ที่
หากมีข้อสงสัย หรืออยากสอบถามเพิ่มเติม เกี่ยวกับเรื่อง สุขภาพและการใช้ยา สามารถปรึกษากับเภสัชกรได้ที่ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ทุกสาขาทั่วประเทศ หรือสะดวกมากยิ่งขึ้น สามารถปรึกษาเภสัชกรร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ผ่าน Application ALL PharmaSee ได้ แล้วมาสุขภาพดีไปด้วยกันนะคะ
บทความที่เกี่ยวข้อง
