สิวอุดตันเกิดจากอะไร เลือกใช้ยารักษาอย่างไร ให้ผิวดีขึ้น

สิวอุดตัน ปัญหาผิวที่กวนใจใครหลายคนในทุก ๆ วันและหนีไม่พ้น โดยเฉพาะในสภาพอากาศเมืองไทยที่ร้อนระอุ ที่มักจะทำให้ผิวของคนเราต้องเผชิญกับปัญหาดังกล่าวมากกว่าปกติ 

ดังนั้น การเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริงและรู้วิธีเลือกใช้ ยาละลายสิวอุดตัน อย่างถูกต้อง จะช่วยให้เรารักษาความเรียบเนียนของใบหน้าไว้ได้โดยไม่ทิ้งรอยดำรอยแดงในระยะยาว 

ด้วยความห่วงใยจาก ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส บทความนี้ จึงได้รวบรวมข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับ สิวอุดตันเกิดจากอะไร เลือกใช้ยารักษาอย่างไร ให้ผิวดีขึ้น มาฝากกัน 

 

สิวอุดตันเกิดจากอะไร? ทำไมหน้าร้อนถึงเป็นบ่อย

 

 

สิวอุดตัน เกิดจากการรวมตัวกันของ “น้ำมันส่วนเกิน (Sebum)” และ “เซลล์ผิวที่ตายแล้ว” ที่ผลัดออกไม่หมด จนเกิดการกระจุกตัวอุดตันอยู่ในรูขุมขน กลายเป็นตุ่มเล็ก ๆ ที่เราเรียกว่าคอมิโดน (Comedones)  

ซึ่งปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้เกิด มักเกิดจากฮอร์โมน อายุ วัยรุ่น หรือพันธุกรรม รวมไปถึงปัจจัยอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น 

• การสะสมของเหงื่อและไคล: เมื่อเหงื่อผสมกับน้ำมันและฝุ่นละออง จะกลายเป็นคราบเหนียวที่อุดตันรูขุมขนได้ง่ายขึ้น 
• ครีมกันแดดและเครื่องสำอาง: ในหน้าร้อนเรามักทากันแดดซ้ำหรือใช้สูตรกันน้ำ ซึ่งหากล้างออกไม่สะอาดจะเกิดการสะสมจนกลายเป็นสิวอุดตันได้ 

โดยสามารถเกิดได้ทั้งบริเวณใบหน้า สิวที่หลัง แขน ขา และตามส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย  

 

3 ประเภทของสิวอุดตันที่ควรรู้ เพื่อการรักษาที่ตรงจุด 

การสังเกต ลักษณะสิว ที่ปรากฏบนใบหน้าไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม แต่เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เราเลือก วิธีรักษาสิว และใช้ยาได้อย่างถูกต้อง โดยสิวอุดตันสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้ 

 

1. สิวอุดตันหัวเปิด (Open Comedone)  

 

 

มีลักษณะเป็น “สิวหัวดำ” จุดดำเล็ก ๆ อยู่ตามรูขุมขน สาเหตุที่เห็นเป็นสีดำไม่ใช่เพราะความสกปรก แต่เกิดจากน้ำมัน (Sebum) และเซลล์ผิวที่อุดตันทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศจนเกิดการเปลี่ยนสี (Oxidation) 

 

2. สิวอุดตันหัวปิด (Closed Comedone)  

 

 

หรือ “สิวอุดตันหัวขาว” ซึ่งมีลักษณะเป็นตุ่มนูนขนาดเล็กสีขาวหรือสีเดียวกับผิวหนัง ฝังอยู่ใต้ชั้นผิวโดยที่รูขุมขนปิดสนิท ทำให้สิ่งที่อุดตันอยู่ภายในไม่สามารถระบายออกมาได้เอง 

โดยจัดเป็นสิวประเภทที่น่ากังวลที่สุด เพราะหากดูแลไม่ดีหรือพยายามบีบเอง จะมีโอกาสสูงมากที่จะพัฒนาไปเป็น “สิวอักเสบ”  ที่บวมแดงและเป็นหนองได้ 

 

3. สิวอุดตันไม่มีหัว (Microcomedone) 

 

 

เป็นสิวประเภทที่กวนใจที่สุด เพราะเป็น สิวอุดตันไม่มีหัว และมักจะฝังตัวอยู่ลึกใต้ชั้นผิวหนัง เหมือนมีเม็ดทรายเล็ก ๆ หรือเป็นไตแข็ง ๆ ฝังอยู่ข้างใน 

โดยหากตรวจพบและดูแลอย่างถูกต้องด้วยตั้งแต่ระยะนี้ จะช่วยตัดวงจรไม่ให้กลายเป็นสิวหัวขาวหรือสิวอักเสบเม็ดใหญ่ในอนาคตได้ 

 

เช็กพฤติกรรม! อะไรบ้างที่ทำให้เกิดสิวอุดตันได้ง่าย

บางครั้งวิธีลดสิวที่ดีที่สุดคือการปรับพฤติกรรมประจำวัน เพราะสิ่งเหล่านี้คือตัวการสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น 

• ล้างหน้าไม่สะอาด: โดยเฉพาะการไม่ใช้คลีนซิ่งเช็ดเครื่องสำอางหรือครีมกันแดดก่อนล้างหน้า 
• การสัมผัสใบหน้าบ่อย ๆ: มือที่สกปรกนำพาเชื้อแบคทีเรียและสิ่งสกปรกไปอุดตันรูขุมขน 
• พักผ่อนไม่เพียงพอและความเครียด: ส่งผลให้ฮอร์โมนแปรปรวนและกระตุ้นการผลิตน้ำมันบนผิวมากขึ้น 
• การใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมของน้ำมันเกินไป: สำหรับคนผิวมัน การเลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่ระบุว่า Non-Comedogenic มักนำไปสู่ปัญหา สิวอุดตันใช้อะไรดี ที่แก้ไม่ตก 

 

สิวอุดตัน vs สิวผด ต่างกันอย่างไร? 

หลายคนสับสนระหว่างสิวสองชนิดนี้ทำให้เลือก วิธีรักษาสิว ผิดประเภท ซึ่งสิวอุดตันไม่มีหัว มักจะมีลักษณะเป็นไตแข็ง ๆ อยู่ใต้ผิว  

แต่ถ้าเป็นตุ่มเล็ก ๆ กระจายตัวเยอะและไม่มีหัวสิวเลย แถมยังมีอาการคันเมื่อเหงื่อออก นั่นอาจจะเป็นอาการของผดร้อนขึ้นหน้า หรือ “สิวผด” ซึ่งเกิดจากเชื้อราหรือความร้อน ไม่ใช่การอุดตันของไขมันโดยตรง 

 

คุณสมบัติ	สิวอุดตัน (Comedones)	สิวผด (Acne Estivalis)
สาเหตุ	ไขมันและเซลล์ผิวตายอุดตันในรูขุมขน	ความร้อน เหงื่อ และเชื้อรา Malassezia
ลักษณะสิว	มีหัวสิวชัดเจน (ดำ/ขาว) หรือเป็นไตแข็ง	ตุ่มแดง/ใสขนาดเล็ก ไม่มีหัวสิว
ตำแหน่งที่พบ	T-Zone, คาง, หน้าแก้ม	หน้าผาก, ขมับ, บริเวณที่เหงื่อออกง่าย
อาการร่วม	มักไม่คัน แต่อาจเจ็บถ้าเริ่มอักเสบ	มักมีอาการคัน ยิ่งร้อนยิ่งเห่อ
การรักษา	ใช้ยาละลายสิวอุดตัน และกดออก	เลี่ยงแดด ใช้ยาทากลุ่มฆ่าเชื้อรา

ตารางเปรียบเทียบ สิวอุดตัน vs สิวผด   

 

วิธีรักษาสิวอุดตัน ด้วยยาละลายหัวสิวอย่างถูกวิธี 

เมื่อทราบแล้วว่า สิวอุดตันรักษายังไง ขั้นตอนสำคัญคือการเลือกใช้ยาให้ตรงกับประเภทของสิว 

สูตรการใช้ยาแยกตามประเภทสิว 

• สิวอุดตันหัวเปิด: เน้นกลุ่ม BHA (Salicylic Acid) เพื่อช่วยละลายไขมันที่อุดตันในรูขุมขนให้หลวมตัวและหลุดออกง่ายขึ้น 
• สิวอุดตันหัวปิด / สิวอุดตันไม่มีหัว: แนะนำกลุ่ม Retinoids (อนุพันธ์วิตามินเอ) เช่น Adapalene เพื่อเร่งการผลัดเซลล์ผิว ดันหัวสิวที่ฝังลึกให้ตื้นขึ้น 
• สิวที่เริ่มบวมแดง: ใช้กลุ่ม BP (Benzoyl Peroxide) ออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและช่วยให้หัวสิวแห้งเร็วขึ้น 

เทคนิคจากเภสัชกร: เพื่อลดการระคายเคือง ควรเริ่มทายากลุ่ม BP ทิ้งไว้เพียง 5-10 นาทีแล้วล้างออกในช่วงแรก และที่สำคัญต้องใช้ มอยส์เจอไรเซอร์ เพื่อเสริมเกราะป้องกันผิว (Skin Barrier) ไม่ให้ผิวแห้งลอกจนเกินไป 

 

สิวอุดตันใช้อะไรดี? เทคนิคเลือกสกินแคร์ช่วยกู้ผิวเนียน

 

 

การใช้ยาอย่างเดียวอาจแก้ปัญหาได้ที่ปลายเหตุ แต่ วิธีลดสิว ที่เห็นผลยั่งยืนต้องอาศัยสกินแคร์ที่ช่วยปรับสมดุลผิวและลดโอกาสการเกิดสิวใหม่ ดังนี้ 

 

1. ล้างหน้า 2 ขั้นตอน (Double Cleansing)  

ในหน้าร้อนเรามักใช้ครีมกันแดดสูตรกันน้ำหรือเมคอัพที่ติดทน การล้างหน้าด้วยโฟมรอบเดียวอาจไม่พอ ควรเริ่มด้วย Cleansing Water หรือ Oil เพื่อละลายคราบกันแดดและน้ำมันส่วนเกินออกก่อน เพราะหากมีสิ่งตกค้างเพียงเล็กน้อย สิวอุดตันหัวขาว จะถามหาอย่างแน่นอน 

 

2. เลือกผลิตภัณฑ์สูตร “ไม่ก่อให้เกิดการอุดตัน” (Non-Comedogenic) 

หัวใจสำคัญคือการ “ไม่เติมเชื้อไฟ” ให้ผิว สกินแคร์ทุกชิ้นตั้งแต่เจลล้างหน้าไปจนถึงครีมบำรุง ควรมีสัญลักษณ์ Non-Comedogenic เพื่อยืนยันว่าไม่มีส่วนผสมที่เข้าไปอุดตันรูขุมขน (เช่น น้ำมันแร่หรือพาราฟินเข้มข้น) 

 

3. เลี่ยงการขัดหรือสครับผิวแรงๆ  

หลายคนเข้าใจผิดว่าสิวอุดตันต้องขัดออก แต่การถูผิวแรง ๆ จะทำให้ผิวระคายเคืองและอักเสบ จนอาจเปลี่ยน สิวอุดตันหัวปิด ให้กลายเป็นสิวหนองได้ทันที แนะนำให้ใช้การผลัดเซลล์ผิวด้วยวิธีทางเคมีอย่าง BHA ที่อ่อนโยนต่อผิวมากกว่า

 

4. บำรุงผิวให้ชุ่มชื้นเพื่อเสริมเกราะป้องกันผิว(Skin Barrier)  

เมื่อเราใช้ ยาละลายสิวอุดตัน ผิวอาจแห้งลอกและระคายเคืองง่าย การเลือกมอยส์เจอไรเซอร์ที่มีส่วนผสมของ เซราไมด์ (Ceramide) หรือ ไนอะซินาไมด์ (Niacinamide) จะช่วยซ่อมแซมปราการผิวให้แข็งแรง ลดโอกาสการเห่อของสิวในระยะยาว

 

5. ทาครีมกันแดดสูตรปราศจากน้ำมัน(Oil-Free) เป็นประจำ  

ยารักษาสิวเกือบทุกชนิดทำให้ผิวไวต่อแสงแดด หากไม่ทากันแดด ผิวจะคล้ำเสียและรอยสิวจะเข้มขึ้นได้ง่าย ควรเลือกกันแดดเนื้อเบา เช่น เนื้อเจลหรือเนื้อน้ำที่คุมมันและไม่เหนียวเหนอะหนะ 

 

การใช้สิทธิบัตรทองสำหรับผู้มีอาการผื่นผิวหนัง หรืออาการคันผิวหนัง 

สำหรับผู้ที่มีอาการผื่นผิวหนัง หรืออาการคันผิวหนัง และต้องการปรึกษาเภสัชกรผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการรักษาและหาวิธีบรรเทาอาการอย่างตรงจุด ก็สามารถใช้สิทธิบัตรทอง เพื่อรับบริการที่ร้านยาที่เข้าร่วม “โครงการร้านยาคุณภาพของฉัน ให้บริการดูแลอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย 32 อาการ” ได้ ซึ่งจะมีเภสัชกรคอยให้คำปรึกษา และจ่ายยาที่จำเป็นโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย 

โดยสำหรับผู้ที่ต้องการใช้สิทธิบัตรทองสำหรับรักษาอาการที่ร้านยา สามารถตรวจสอบรายชื่อร้านยาใกล้บ้านได้ผ่านแอปพลิเคชัน หรือเว็บไซต์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) [เช็กรายชื่อร้านยาได้ที่นี่] โดยร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้เข้าร่วมโครงการสิทธิบัตรทอง พร้อมให้บริการ Delivery จัดส่งยาและสินค้าสุขภาพถึงบ้าน ผ่านแอปพลิเคชัน ALL PharmaSee 

 

ใช้บริการ Delivery คลิกเลย!

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สิวอุดตัน  

Q: สิวอุดตันไม่มีหัว กดออกเองได้ไหม? 

A: ไม่แนะนำเด็ดขาด เพราะการเค้นสิวที่ไม่มีทางออกจะทำให้เนื้อเยื่อรอบ ๆ อักเสบ และกลายเป็นรอยหลุมสิวที่รักษายากกว่าเดิม 

Q: ทำไมใช้ยาละลายสิวแล้วสิวดูเห่อขึ้น? 

A: ยาบางกลุ่มจะเร่งการผลัดเซลล์ผิว ทำให้สิวที่ฝังอยู่ใต้ผิวโผล่ขึ้นมา (Purging) ซึ่งเป็นกระบวนการปกติในช่วง 2-4 สัปดาห์แรก 

Q: ลักษณะสิวแบบไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ? 

A: หากเป็น สิวอุดตันหัวปิด ที่เริ่มมีอาการเจ็บหรือบวมแดง แสดงว่ากำลังจะพัฒนาเป็นสิวอักเสบ ควรแต้มยาฆ่าเชื้อทันที 

 

สรุป 

วิธีรักษาสิว อุดตันที่ได้ผลที่สุดคือความสม่ำเสมอในการใช้ ยาละลายสิวอุดตัน ควบคู่ไปกับการรักษาความสะอาดและการเติมความชุ่มชื้นให้ผิวแข็งแรง หากคุณไม่แน่ใจว่าสิวที่เป็นอยู่คือชนิดไหน หรือควรเริ่มใช้ยาตัวไหนก่อน การปรึกษาเภสัชกรในร้านยาใกล้บ้านเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและเห็นผลลัพธ์ที่ดีที่สุด 

 

ที่มา 

เรื่อง “สิว..สิว..” จาก คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี 

Comedonal Acne จาก Cleveland Clinic 

Comedonal acne จาก DermNet 

 

---

อัปเดตและติดตามสาระสุขภาพดี ๆ จาก ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้ที่

---

หากมีข้อสงสัย หรืออยากสอบถามเพิ่มเติม เกี่ยวกับเรื่อง สุขภาพและการใช้ยา สามารถปรึกษากับเภสัชกรได้ที่ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ทุกสาขาทั่วประเทศ หรือสะดวกมากยิ่งขึ้น สามารถปรึกษาเภสัชกรร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ผ่าน Application ALL PharmaSee ได้ แล้วมาสุขภาพดีไปด้วยกันนะคะ

บทความที่เกี่ยวข้อง