เจ็บ คอ หายใจ ไม่ สะดวก ไม่มี ไข้ หนึ่งในปัญหาสุขภาพที่หลายคนอาจเคยเผชิญ โดยเฉพาะในช่วงที่สภาพอากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย ไม่ว่าจะเป็น ช่วงย่างเข้าสู่ฤดูฝนที่ชื้นแฉะ หรือฤดูหนาวที่อากาศแห้งเย็น
ซึ่งแน่นอนว่าอาการดังกล่าว อาจสร้างความกังวลใจไม่น้อยให้กับผู้ป่วย เพราะถึงแม้จะไม่มีไข้มาเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่ามีการติดเชื้อรุนแรง แต่การเจ็บคอและการหายใจที่ไม่โล่งสะดวกก็ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตประจำวันอย่างมาก
บทความนี้ ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส จึงได้รวบรวมข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับ เจ็บคอ หายใจไม่สะดวก ไม่มีไข้ สาเหตุที่พบบ่อยและวิธีดูแลเบื้องต้น มาฝากกัน
อาการ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ คืออะไร?
คือ อาการเจ็บ แสบ หรือคันที่เกิดขึ้นบริเวณลำคอ ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกกลืนน้ำลายแล้วเจ็บคอ รวมไปถึงเกิดความรู้สึกอึดอัดในระบบทางเดินหายใจส่วนบน
สาเหตุของอาการ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้

สำหรับสาเหตุของอาการ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้
สาเหตุที่ 1: ภาวะภูมิแพ้และระคายเคือง (Allergy and Irritation)
- โรคภูมิแพ้อากาศ (Allergic Rhinitis / Hay Fever) เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด เมื่อร่างกายสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้อากาศ เช่น ไรฝุ่น, ละอองเกสร, ขนสัตว์ ฯลฯ สิ่งเหล่านี้จะกระตุ้นให้เกิดอาการ ไอ เจ็บคอ และมีอาการบวมของเยื่อบุจมูกและลำคอ ซึ่งจะทำให้หายใจลำบาก
- การระคายเคืองจากสภาพแวดล้อม การสัมผัสกับมลพิษทางอากาศ เช่น ฝุ่น PM 2.5, ควันบุหรี่, น้ำหอม, สารเคมี, หรือเครื่องปรับอากาศที่แห้งเกินไป ล้วนสามารถทำให้เยื่อบุลำคอแห้งและอักเสบได้
- การกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Snoring and Sleep Apnea) คืออาการหายใจทางปากตลอดคืนเนื่องจากการกรน อาจทำให้คอแห้งอย่างรุนแรงเมื่อตื่นนอน นำไปสู่อาการเจ็บคอได้
สาเหตุที่ 2: กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อที่ไม่รุนแรง (Mild Infection)
- ไข้หวัดธรรมดา (Common Cold ) ในช่วงแรกของการติดเชื้อไวรัสไข้หวัด ที่มีอาการตัวรุม ๆ แต่ ไม่มีไข้ หรือในช่วงที่อาการกำลังจะหาย อาการหลักอาจเหลือเพียงเจ็บคอและมีเสมหะมาก ซึ่งอาจทำให้รู้สึกหายใจไม่สะดวก แต่ไข้มักจะลดลงไปแล้ว
- คออักเสบจากไวรัสที่ไม่รุนแรง (Non–severe Viral Pharyngitis) เป็นการติดเชื้อไวรัสบางชนิดอาจทำให้เกิดการอักเสบของลำคอ แต่ไม่กระตุ้นให้เกิดไข้สูง
สาเหตุที่ 3: กลุ่มเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหาร (Gastrointestinal Issues)
- โรคกรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease – GERD) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรดไหลย้อนขึ้นกล่องเสียงและหลอดอาหาร (LPR – Laryngopharyngeal Reflux) เป็นภาวะที่กรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาถึงลำคอและกล่องเสียง ซึ่งถึงแม้จะไม่มีอาการแสบร้อนกลางอก (Heartburn) แต่กรดนี้จะทำให้เกิดการระคายเคืองเรื้อรัง เจ็บคอ รู้สึกมีก้อนในลำคอ และเสียงแหบ ซึ่งอาจทำให้รู้สึกว่าหายใจไม่สะดวกเนื่องจากมีอาการบวมเล็กน้อยที่กล่องเสียง
สาเหตุที่ 4 กลุ่มสาเหตุอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับร่างกาย
- ต่อมทอนซิลหรืออะดีนอยด์โต (Enlarged Tonsils or Adenoids) ในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะเด็ก หากต่อมทอนซิลหรือต่อมอะดีนอยด์โตขึ้น อาจทำให้เกิดอาการเจ็บคอเรื้อรัง และไปขัดขวางทางเดินหายใจส่วนบน ทำให้หายใจไม่สะดวก โดยเฉพาะเวลานอน
ดังนั้น หากอาการที่เกิดขึ้นมาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล ควรสงสัยเรื่องภูมิแพ้ แต่หากอาการเกิดขึ้นหลังรับประทานอาหารรสจัดหรือเผ็ดร้อน ควรพิจารณาเรื่องกรดไหลย้อน ซึ่งการแยกแยะสาเหตุเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการรักษา
อาการ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ กินอะไรถึงจะหายดี?
การดูแลอาหารและการปรับพฤติกรรมการกิน ถือเป็น วิธีแก้เจ็บคอ ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการ เจ็บ คอ หายใจ ไม่ สะดวก ไม่มี ไข้ ได้อย่างมาก โดยมุ่งเน้นที่การลดการอักเสบ การให้ความชุ่มชื้น และการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เช่น
1. เน้นรับประทานอาหารที่ช่วยบรรเทาอาการ

- อาหารอ่อนและอุ่น ซุปไก่อุ่น ๆ หรือน้ำแกงใส, โจ๊ก, ข้าวต้ม, มันบด, หรือสมูทตี้ที่ไม่เย็นจัด อาหารเหล่านี้ช่วยให้กลืนง่าย ไม่สร้างความระคายเคืองเพิ่มเติมให้กับลำคอที่อักเสบ
- น้ำผึ้ง โดยผสมน้ำผึ้งแท้ 1-2 ช้อนชาในน้ำอุ่นหรือชาสมุนไพร เช่น ชาคาโมมายล์ น้ำผึ้งมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียอ่อน ๆ และช่วยเคลือบผิวลำคอ ลดอาการระคายเคืองและอาการไอ
- อาหารที่มีโปรไบโอติก เช่น โยเกิร์ตหรือนมเปรี้ยวที่มีเชื้อจุลินทรีย์มีชีวิต ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันในลำไส้ และมีความเชื่อมโยงกับระบบภูมิคุ้มกันโดยรวมของร่างกาย
**หมายเหตุ: ไม่ควรให้น้ำผึ้งแก่เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี เนื่องจากความเสี่ยงต่อโรคโบทูลิซึม**
2. เครื่องดื่มเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและลดอาการบวม

- น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่น การดื่มน้ำให้เพียงพออย่างน้อย 8-10 แก้วต่อวัน ช่วยให้เยื่อบุลำคอชุ่มชื้น สลายเสมหะที่เหนียวข้น และบรรเทาอาการเจ็บคอ
- ชาสมุนไพร ได้แก่ ชาขิง, ชามินต์, หรือชาเปปเปอร์มินต์ มีคุณสมบัติช่วยให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น และลดการอักเสบได้
- น้ำเกลือกลั้วคอ การผสมเกลือ 1/2 ช้อนชาในน้ำอุ่น 1 แก้วแล้วกลั้วคอหลายๆ ครั้งต่อวัน เป็นวิธีที่ช่วยลดอาการบวมและฆ่าเชื้อโรคในช่องคอได้ดี
3 อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง เมื่อมีอาการเจ็บคอและหายใจไม่สะดวก

นอกจากการเลือกรับประทานอาหารที่ช่วยบรรเทาอาการแล้ว สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการ หลีกเลี่ยง อาหารและเครื่องดื่มบางชนิดที่อาจเป็นตัวการกระตุ้นทำให้เกิดอาการเจ็บคอมากและหายใจไม่สะดวกแย่ลง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากอาการของคุณเกี่ยวข้องกับภาวะกรดไหลย้อนหรือการอักเสบในลำคอ ซึ่งมีอาหารหลักๆ 3 กลุ่มที่คุณควรระมัดระวัง ดังนี้
1. อาหารรสจัดและมีความเป็นกรดสูง
ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสชาติเผ็ดร้อนจัด เช่น พริก, พริกไทย, หรือขิงแก่ รวมถึงอาหารที่มีความเป็นกรดสูง เช่น น้ำมะนาว, น้ำส้มสายชู, หรือผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศ
เนื่องจากอาหารเหล่านี้จะไป เพิ่มการระคายเคือง โดยตรงต่อเยื่อบุลำคอที่กำลังอักเสบอยู่แล้ว ทำให้เกิดความรู้สึกเจ็บและแสบร้อนมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
นอกจากนี้ อาหารรสจัดและกรดยังเป็นตัวกระตุ้นให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัว ทำให้กรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาได้ง่ายขึ้น และทำให้อาการเจ็บคอจากกรดไหลย้อนแย่ลงไปอีก
2. อาหารทอดและอาหารไขมันสูง
อาหารที่มีไขมันสูง เช่น ของทอด, อาหารจานด่วน, เนื้อสัตว์ติดมัน หรือผลิตภัณฑ์นมไขมันสูง มักจะย่อยยาก และต้องใช้เวลานานในกระเพาะอาหาร
ซึ่งการที่อาหารค้างอยู่ในกระเพาะนานเกินไปจะกระตุ้นให้กระเพาะอาหารผลิตกรดออกมาในปริมาณมาก และเพิ่มโอกาสที่กรดจะไหลย้อนขึ้นมาทำลายเยื่อบุลำคอและกล่องเสียงอย่างต่อเนื่อง
ดังนั้น การเปลี่ยนไปรับประทานอาหารที่ปรุงด้วยการต้ม นึ่ง หรืออบ จะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าในช่วงที่มีอาการ
3. เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์
เครื่องดื่มจำพวกกาแฟ, ชาที่มีคาเฟอีนสูง, และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีคุณสมบัติหลักคือ เป็นสารขับปัสสาวะ (Diuretics) ที่ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำได้ง่ายและนำไปสู่ภาวะขาดน้ำ
ซึ่งการขาดน้ำจะทำให้เยื่อบุลำคอแห้งและเสมหะเหนียวข้นขึ้น จนเกิดอาการเจ็บคอ และความรู้สึกหายใจไม่สะดวกได้
ทางที่ดีควรเน้นการดื่มน้ำเปล่าอุณหภูมิห้อง น้ำสมุนไพรอุ่นๆ หรือน้ำซุปใส เพื่อให้ความชุ่มชื้นแก่ร่างกายอย่างเพียงพอแทน
เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ แบบไหนควรปรึกษาแพทย์
แม้ว่าอาการเจ็บคอร่วมกับหายใจไม่สะดวกที่ไม่มีไข้มักจะหายได้เอง แต่มีสัญญาณบางอย่างที่บ่งชี้ว่าคุณควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เช่น
- อาการไม่ดีขึ้นหรือมีแนวโน้มแย่ลง แม้ว่าคุณจะดูแลตัวเองอย่างเต็มที่ด้วยวิธีที่แนะนำมาแล้ว
- มีอาการกลืนลำบากมากขึ้น โดยเฉพาะการกลืนน้ำลายหรืออาหารที่เริ่มเป็นปัญหา
- เสียงแหบไม่ดีขึ้น หรืออาการทางเสียงอื่น ๆ ที่คงอยู่ติดต่อกันเกินกว่า 3-5 วัน
นอกจากนี้ ควรรีบพบแพทย์โดยทันที หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะฉุกเฉินหรือการติดเชื้อที่รุนแรง ไม่ว่าจะเป็น
- หายใจลำบากอย่างรุนแรง หรือมีเสียงหวีดขณะหายใจ
- คอบวมจนเห็นได้ชัด หรือคลำพบก้อนที่ลำคอ
- มีอาการเจ็บหน้าอก, หายใจติดขัด, ใจสั่น, เวียนหัว, หน้ามืด
- ไม่สามารถกลืนน้ำลายได้เลย
วิธีป้องกัน อาการเจ็บคอ หายใจไม่สะดวก ไม่มีไข้

- หมั่นรักษาสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ เช่น ล้างมือด้วยสบู่นานอย่างน้อย 20 วินาทีก่อนทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ หรือ หลีกเลี่ยงการใช้แก้วหรือช้อนร่วมกับผู้อื่น
- ดูแลสภาพแวดล้อมของที่อยู่อาศัย ไม่ว่าจะเป็น ทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศและเครื่องชื้นอากาศเป็นประจำเพื่อป้องกันเชื้อราและฝุ่น และ ใช้เครื่องฟอกอากาศเพื่อลดสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ โดยเฉพาะในช่วงฝุ่น PM 2.5
- หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทำให้คออักเสบ ได้แก่ ควันบุหรี่, การอยู่ในที่อากาศแห้งหรือเย็นจัดเป็นเวลานาน และ การรับประทานอาหารรสจัด, ของทอด, และแอลกอฮอล์ ซึ่งกระตุ้นให้เยื่อบุลำคอและกล่องเสียงระคายเคือง
- ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง พักผ่อนให้เพียงพอ รวมไปถึงการรับประทานอาหารเสริม เช่น วิตามินซี โปรไบโอติก เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน
การใช้สิทธิบัตรทองสำหรับผู้มีอาการ เจ็บคอ หายใจไม่สะดวก ไม่มีไข้
สำหรับผู้ที่มีอาการเจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ รู้สึกกังวล และต้องการปรึกษาเภสัชกรผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการรักษาอย่างตรงจุด ก็สามารถใช้สิทธิบัตรทอง เพื่อรับบริการที่ร้านยาที่เข้าร่วม “โครงการร้านยาคุณภาพของฉัน ให้บริการดูแลอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย 32 อาการ” ได้ ซึ่งจะมีเภสัชกรคอยให้คำปรึกษา และจ่ายยาที่จำเป็นโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ผู้ที่ต้องการใช้สิทธิบัตรทองสำหรับรักษาอาการคันที่ร้านยา สามารถตรวจสอบรายชื่อร้านยาใกล้บ้านได้ผ่านแอปพลิเคชัน หรือเว็บไซต์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) [เช็กรายชื่อร้านยาได้ที่นี่] โดยร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้เข้าร่วมโครงการสิทธิบัตรทอง พร้อมให้บริการ Delivery จัดส่งยาและสินค้าสุขภาพถึงบ้าน ผ่านแอปพลิเคชัน ALL PharmaSee
ใช้บริการ Delivery คลิกเลย!
คำถามพบบ่อย เกี่ยวกับ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้
Q: หากมีอาการนี้ ผู้ป่วยสามารถออกกำลังกายได้หรือไม่?
A: หากอาการไม่รุนแรง เจ็บคอเล็กน้อย สามารถออกกำลังกายเบาๆ ได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายที่หนักและหักโหม เพราะอาจทำให้ร่างกายอ่อนแอลงได้ง่าย และการหายใจเร็วขึ้นอาจกระตุ้นการระคายเคืองที่ลำคอ
Q: ยาแก้แพ้ช่วยบรรเทาอาการนี้ได้จริงหรือ?
A: หากสาเหตุของอาการมาจากภูมิแพ้ เช่น มีน้ำมูกไหลลงคอและคัดจมูกร่วมด้วย ยาแก้แพ้อาจช่วยลดการบวมและการอักเสบของเยื่อบุในทางเดินหายใจได้ แต่ทั้งนี้ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้ เพื่อเลือกชนิดและขนาดที่เหมาะสมกับอาการและประวัติแพ้ยาของผู้ป่วย
Q: เจ็บคอ หายใจไม่สะดวก ไม่มีไข้ ควรใช้ยาปฏิชีวนะหรือไม่?
A: ไม่ควร เพราะหากไม่มีไข้สูงหรืออาการติดเชื้อแบคทีเรียที่ชัดเจน การใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นจะไม่ได้ช่วยให้อาการดีขึ้น และอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง ดังนั้น ควรให้แพทย์เป็นผู้พิจารณาว่าจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือไม่
สรุป
อาการ เจ็บคอหายใจไม่สะดวกไม่มีไข้ เป็นอาการที่พบได้บ่อยและมักมีสาเหตุหลักมาจากภูมิแพ้ การระคายเคือง หรือกรดไหลย้อน การดูแลตนเองอย่างเหมาะสมด้วยการให้ความชุ่มชื้น หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ และการรับประทานอาหารที่อ่อนโยน เป็นแนวทางสำคัญในการบรรเทาอาการให้ดีขึ้น
ทั้งนี้ หากอาการยังคงอยู่หรือมีสัญญาณเตือนอันตราย เช่น หายใจลำบากอย่างรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ทันทีเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำและการรักษาที่ตรงจุด เพื่อให้คุณกลับมาหายใจได้โล่งและมีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง
ที่มา
Sore Throat Basics จาก CDC
Sore throat จาก Mayo Clinic
Persistent Sore Throat (Chronic Pharyngitis) จาก Cleveland Clinic
What You Should Know About Silent Reflux จาก Healthline
อัปเดตและติดตามสาระสุขภาพดี ๆ จาก ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ได้ที่
หากมีข้อสงสัย หรืออยากสอบถามเพิ่มเติม เกี่ยวกับเรื่อง สุขภาพและการใช้ยา สามารถปรึกษากับเภสัชกรได้ที่ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ทุกสาขาทั่วประเทศ หรือสะดวกมากยิ่งขึ้น สามารถปรึกษาเภสัชกรร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ผ่าน Application ALL PharmaSee ได้ แล้วมาสุขภาพดีไปด้วยกันนะคะ
บทความที่เกี่ยวข้อง

