หน้าหลัก > มุมสุขภาพ > สุขภาพแต่ละช่วงวัย > อุปกรณ์ช่วยเดิน เราควรเลือกใช้อย่างไร

อุปกรณ์ช่วยเดิน เราควรเลือกใช้อย่างไร

โดย กภ.วลีรัตน์ นันทเอกพงศ์  ที่มา healthymax



อุปกรณ์ช่วยเดิน เราควรเลือกใช้อย่างไร

ไม้เท้า ถือเป็นอุปกรณ์ช่วยเดิน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มีการใช้ไม้เท้าในชีวิตประจำวัน จึงถือได้ว่าเป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิต นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงผู้ที่มีปัญหาการเคลื่อนไหวร่างกายหรือเรื่องการทรงตัวไม่สะดวก ต้องการอุปกรณ์ช่วยพยุงข้างที่มีอาการเจ็บปวดหรืออ่อนแรง

ปัจจุบัน ไม้เท้าสามารถแบ่งเป็นชนิดต่างๆได้ดังนี้

  1. ไม้เท้าแบบมาตรฐาน (standard cane) 
    เป็นไม้เท้าปุ่มเดียว ใช้เพื่อช่วยเพิ่มความสามารถในการควบคุมการทรงท่า เหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดขา เข่า หรือข้อเท้า ลักษณะของที่จับของไม้เท้าประเภทนี้ ทำให้การลงน้ำหนักผ่านแขนไม่อยู่ในแนวของไม้เท้า ซึ่งอาจส่งผลต่อความมั่นคงในการเคลื่อนไหวลดลงได้ จึงไม่เหมาะที่จะใช้ในผู้ที่ต้องการใช้แขนช่วยรับน้ำหนักตัวแทนขา



2. ไม้เท้า 3 ขา (tripod cane) และไม้เท้า 4 ขา (quad cane) 
เป็นไม้เท้าแบบที่มีปุ่มรับน้ำหนัก 3 และ 4 ตำแหน่ง ตามลำดับ ฐานรับน้ำหนักกว้างขึ้น จึงช่วยให้ผู้ใช้สามารถลงน้ำหนักที่แขนได้มากขึ้น จึงมีความมั่นคงกว่าแบบปุ่มเดียว และผู้ใช้ยังสามารถปล่อยมือจากไม้เท้า เพื่อหยิบจับสิ่งของ โดยที่ไม้เท้ายังตั้งอยู่ได้ อย่างไรก็ตาม ไม้เท้าทั้ง 2 ประเภทนี้ ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการปวดขา ที่เกิดจากภาวะข้อเสื่อม ระดับปานกลางถึงรุนแรง เป็นต้น อย่างไรก็ดี ฐานที่กว้างขึ้น อาจจะมีผลทำให้ไม้เท้ามีน้ำหนักมากขึ้น และอาจทำให้ไม่สะดวกคล่องตัวเท่ากับไม้เท้าปุ่มเดียว


3.ไม้ค้ำยันรักแร้  (axillary crutches) ทำจากไม้ หรืออลูมิเนียม มีน้ำหนักเบา ราคาไม่แพง ปรับระดับความสูงได้ สามารถนำไปใช้เพื่อเดินขึ้นลงบันไดได้ สามารถรองรับน้ำหนักได้มากถึงร้อยละ 80ของน้ำหนักตัว ต้องมีแขนทั้งสองข้างแข็งแรงเพียงพอ จึงไม่เหมาะกับผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการล้ม


  1. โครงเหล็กช่วยเดินแบบมาตรฐาน (standard walker) เป็นโครงเหล็ก4ขา ใช้ช่วยเดินที่นิยมใช้โดยทั่วไปและสามารถปรับเปลี่ยนความสูงให้เหมาะสมกับผู้ใช้ได้ เหมาะกับผู้สูงอายุที่มีปัญหาเรื่องการทรงตัวเดินที่ไม่ค่อยดี หรือผู้ที่เดินไม่ค่อยได้หลังการผ่าตัดต่างๆ

5. ไม้เท้าฝึกเดิน (Canadian Cane) เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว เช่น มีอาการปวดขา  ปวดเข่า  ปวดเท้าหรือข้อเท้า และมีปัญหาปวดที่ข้อศอกร่วมด้วย 


วิธีการเลือกไม้เท้า

        - ด้ามจับ ควรมีขนาดที่พอเหมาะ เมื่อจับแล้วรู้สึกกระชับ ไม่ลื่น

มียางหุ้มส่วนที่สัมผัสพื้นเพื่อกันลื่น  ซึ่งถ้าใช้ไปนานๆจุกยางอาจสึกมาก ก็ควรจะเปลี่ยนใหม่

        - ควรปรับระยะสั้นยาวได้ ความยาวของไม้เท้าที่เหมาะสมคือ เมื่อยืนแล้ว มือจับจะอยู่ระดับเดียวกับข้อมือ โดยข้อศอกจะงอประมาณ 20-30 องศา

 

วิธีการใช้ไม้เท้าให้ถูกต้อง

        - การจับไม้เท้า   จับด้วยมือข้างเดียวกับขาข้างดี ค่อยๆ ทิ้งน้ำหนักตัวลงไปบนไม้เท้า เพื่อทดสอบความแข็งแรง ว่ารับน้ำหนักผู้ใช้ได้อย่างมั่นคง

 

        - การเดินบนพื้นราบ  ใช้ไม้เท้าเป็นตัวนำ  ขาอ่อนแรงก้าวตาม  น้ำหนักตัวจะลงบนไม้เท้า   ขาดีปิดท้าย

 

        - การขึ้นลงบันได  ให้ถือหลักว่า “ ดีขึ้น เลวลง”  กล่าวคือ

เวลาขึ้นบันได    ขาดีขึ้นก่อน   ขาอ่อนแรง + ไม้เท้าขึ้นตาม  หยุดที่บันไดขั้นเดียวกันแล้วเริ่มใหม่  มืออีกข้าง อาจจับราวบันได ( ถ้ามี )

       เวลาลงบันได  เอาไม้เท้านำก่อน    ขาอ่อนแรงตาม   ขาดีปิดท้าย มืออีกข้าง อาจจับราวบันได ( ถ้ามี )

 

        - การลุกจากที่นั่ง   จับไม้เท้าตั้งให้มั่นคง  เหยียดขาข้างเจ็บไปข้างหน้า  มืออีกข้างดันตัวลุกขึ้นยืน ยืนทรงตัวบนขาข้างที่ดี  ยืนตรง โดยปลายไม้เท้าควรอยู่ห่างด้านข้างเท้าประมาณ 4-6 นิ้ว  ลองยกไม้เท้าขึ้น ถ้าไม่เซจึงเริ่มเดิน

 

ข้อควรระวังในการใช้ไม้เท้า

        - ระยะก้าวขาไม่สม่ำเสมอ ก้าวขายาวเกินไป หรือก้าวขาไม่สัมพันธ์กับการเคลื่อนที่ของไม้เท้า

        - ระดับไม้เท้าสูงเกินไป ทำให้ข้อศอกงอ ต้องใช้กล้ามเนื้อต้นแขนมากในการเดิน เป็นเหตุให้ปวดแขน ปวดไหล่

        - เดินงอสะโพกหรือแอ่นสะโพก ซึ่งอาจเกิดจากไม้เท้าสั้นหรือยาวเกินไป หรือเกร็งกล้ามเนื้อขามากเกินไป

        -ควรสวมใส่รองเท้าให้เหมาะสมและมีดอกยางเพียงพอกับการเดิน

TAG ผู้สูงอายุ

รับสุขภาพดี ๆ จากเรา

โพสต์ล่าสุด

อาหารชาร์จพลังสมอง

สมองของเราให้ปลอดโปร่ง

อ่านเพิ่มเติม

ไขข้อสงสัย ยาลดกรด

ยาลดกรดแต่ละชนิดต่างกันยังไง

อ่านเพิ่มเติม

กภ.วลีรัตน์ นันทเอกพงศ์

อุปกรณ์ช่วยเดิน เราควรเลือกใช้อย่างไร

ไม้เท้าแต่ละชนิด

อ่านเพิ่มเติม

กัญชากับการรักษาโรค

โรคที่เป็นกับน้ำมันกัญชา

อ่านเพิ่มเติม

สินค้าแนะนำสำหรับคุณ

อุปกรณ์ช่วยพยุงเดิน เหมาะสำหรับผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่มีปัญหาในการเดิน
เหมาะสำหรับผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่มีปัญหาในการเดิน
เหมาะสำหรับผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่มีปัญหาในการเดิน
เหมาะสำหรับผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่มีปัญหาในการเดิน